Jak grać w Sudoku

Jedna reguła, która rządzi całą grą

Wszystko w Sudoku wynika z jednego ograniczenia. Weź dowolną grupę dziewięciu komórek, którą łamigłówka traktuje jako jednostkę — wiersz, kolumnę lub blok 3×3 — a ta grupa musi zawierać każdą cyfrę od 1 do 9, bez powtórzeń. To wszystko. „Bloki” to mocno obrysowane bloki 3×3; razem kafelkują planszę na dziewięć z nich.

Ponieważ każda komórka należy naraz do jednego wiersza, jednej kolumny i jednego bloku, umieszczenie cyfry gdzieś natychmiast wyklucza ją z 20 innych komórek. To nakładanie się to silnik każdej dedukcji. Nigdy nie musisz „próbować liczby” — gdy znajdziesz komórkę, gdzie wciąż legalna jest tylko jedna cyfra, ta cyfra jest wymuszona.

• Każdy wiersz zawiera 1–9 bez powtórzeń.
• Każda kolumna zawiera 1–9 bez powtórzeń.
• Każdy blok 3×3 zawiera 1–9 bez powtórzeń.
• Dane (wstępnie wypełnione) cyfry nigdy się nie zmieniają.

Części planszy, które musisz nazwać

Plansza 9×9 ma 81 komórek. Dziewięć z nich siedzi w każdym wierszu, dziewięć w każdej kolumnie i dziewięć w każdym bloku 3×3. Wiersze, kolumny i bloki wspólnie nazywa się „jednostkami” — grupami, do których stosuje się reguła. Komórki dzielące jednostkę z daną komórką to jej „sąsiedzi”; jest ich 20 na planszy 9×9.

Cyfry wydrukowane na starcie to „dane” lub „wskazówki”. Są stałe i poprawne. „Kandydat” to cyfra, która wciąż mogłaby legalnie trafić do pustej komórki — taka, która nie pojawia się już w wierszu, kolumnie ani bloku tej komórki. Rozwiązywanie to stały proces zawężania kandydatów każdej komórki do jednego.

Jak znaleźć swój pierwszy ruch

Najszybsza droga w łamigłówkę to skanowanie w poszukiwaniu „singli”. Są dwa rodzaje, a razem rozwiązują większość łatwych i średnich plansz.

Nagi singiel to pusta komórka, gdzie wciąż legalna jest tylko jedna cyfra — pozostałe osiem pojawia się już gdzieś w tym samym wierszu, kolumnie lub bloku. Ukryty singiel to cyfra, która ma już tylko jedną komórkę w konkretnym wierszu, kolumnie lub bloku, gdzie wciąż może trafić. Oba dają wymuszone umieszczenie; umieść je, potem przeskanuj ponownie.

• Wybierz cyfrę, powiedzmy 1. Znajdź każde miejsce, gdzie już siedzi.
• Dla każdego bloku, który nie zawiera jeszcze 1, zobacz, które puste komórki w tym bloku wciąż unikają każdej istniejącej 1 w ich wierszu i kolumnie.
• Jeśli kwalifikuje się dokładnie jedna komórka, ta komórka to ukryty singiel — umieść go i przejdź do następnej cyfry.
• Dla pustej komórki, która zwróci twoją uwagę, wypisz cyfry jeszcze nieużyte w jej wierszu, kolumnie i bloku. Jeśli zostaje dokładnie jedna, to nagi singiel.

Czym prawdziwe Sudoku różni się od przypadkowej planszy liczb

„Poprawne” Sudoku ma dokładnie jedno dopełnienie. Ta gwarancja czyni łamigłówkę rozwiązywalną czystą logiką, bo na każdym kroku poprawny ruch jest wymuszony, a nie wybierany. Wydawcy przepuszczają nowe łamigłówki przez solver przed drukiem, by potwierdzić, że rozwiązanie jest jednoznaczne.

Plansza z dwoma poprawnymi dopełnieniami nie jest naprawdę Sudoku. Jej rozwiązanie wymagałoby w pewnym momencie wyboru bez logicznego powodu, by preferować jedną gałąź — zgadnięcia. Więc jeśli łamigłówka zdaje się wymagać zgadnięcia, albo przegapiłeś dedukcję, albo łamigłówka jest zepsuta; na publikowanej lub wygenerowanej łamigłówce niemal zawsze to pierwsze.

• Poprawne Sudoku ma dokładnie jedno rozwiązanie.
• Dwa rozwiązania ⇒ wymuszone zgadywanie ⇒ to nie prawdziwe Sudoku.
• Rzetelne łamigłówki są weryfikowane solverem pod kątem jednoznaczności przed publikacją.

Kiedy sięgnąć po technikę

Gdy nagie i ukryte single się wyczerpią — zwykle na trudniejszych łamigłówkach — przełączasz się na techniki eliminacji. Dwie najbardziej użyteczne pierwsze to nagi singiel, którego już poznałeś (teraz stosowany do komórek, które dostrzegasz dopiero, gdy śledzisz kandydatów), i ukryty singiel w poprzek jednostki. Stamtąd drabina biegnie: locked candidates, nagie i ukryte pary, ryby jak X-Wing, skrzydła jak XY-Wing, a na końcu łańcuchy. Po trudniejsze narzędzia sięgasz tylko, gdy prostsze naprawdę nie ruszają planszy.

Nie musisz uczyć się ich wszystkich naraz. Większość graczy spędza dużo czasu na singlach, potem dodaje nagie pary i pointing pairs, a do ryb i skrzydeł awansuje dopiero, gdy chce przejść eksperckie łamigłówki. Krótka, skupiona lista następnych kroków jest w sekcji technik.

Warianty, w jednym zdaniu każdy

Większość wariantów zachowuje regułę wiersza, kolumny i bloku i dodaje lub zamienia jedno ograniczenie. Wybierz kartę wariantu poniżej po jego pełne reguły, ale tu jest jednoliniowe podsumowanie, byś wiedział, co jest w ofercie.

• Klasyczne — oryginał: wiersze, kolumny i bloki 3×3 zawierają 1–9 po jednym razie.
• Killer sudoku — te same reguły plus przerywane klatki z małymi sumami; cyfry wewnątrz każdej klatki muszą dać wydrukowaną sumę bez powtórzeń wewnątrz klatki.
• Jigsaw sudoku — bloki 3×3 zastąpione dziewięcioma nieregularnymi regionami; reguła wiersza, kolumny i regionu wciąż obowiązuje.
• Sudoku X — reguły klasyczne plus ograniczenie przekątnych: każda z dwóch głównych przekątnych musi też zawierać 1–9 raz.
• Wordoku — klasyczne Sudoku z literami zamiast cyfr, często układające słowo wzdłuż wiersza lub przekątnej.
• 6×6 mini sudoku — przyjaźniejsza plansza używająca cyfr 1–6 wewnątrz bloków 2×3.
• 4×4 sudoku dla dzieci — najmniejsza plansza, cyfry 1–4 wewnątrz bloków 2×2; zaprojektowana dla pierwszorazowych graczy.